Zap - Hausmynd

Zap

Um ln rum myntum en tekjumynt

Byrjum a v a segja hr a skrsla Rannsknarnefndar Alingis er g. Vanda og magna verk. n nokkurs vafa ekki hafi yfir gagnrni, en ekki er anna a sj en a llum steinum hafi veri velt leit a sannleikanum um a hva gerist adraganda bankahrunsins.

g tla mr ekki a blanda mr hp eirra sem blogga munu nstu daga og vikurum einstk atrii skrslunnar. Hvort g blanda mr ekkert mlin veit g ekki svo sem, g er treiknanlegur hva a varar, en a verur ekki neitt merkilegt alla vega, g lofa v.

En a sem mig langar til a blogga um kvld snr a v mli sem g hef blogga hva mest um, en a er lnamarkaurinn hr landi, sr lagi m.t.t. vertryggingarfyrirbrisins.

Eitt af v sem mnnum hefur veri trtt um og minnst er skrslunni gu er hversu httusamt a er fyrir lntaka a taka str ln rum myntum en eirri sem hann hefur tekjur snar . Fundi er a markasetningu sk. gengis- ea gjaldeyrislna runum fyrir hrun mean krnan okkar var sterk. g held a ekki s til s maur landinu sem ekki er sammla v dag a essi ln voru og erustrskaleg heimilum og fyrirtkjum og ar me jflaginu heild sinni, einmitt vegna ess hvernig gengi hefur rast mean tekjur hafa stai sta ea lkka hj strum hpi flks.

En, ... dokum aeins vi. Er ekki llum ljst a vi hfum tp30 r bi vi hsnislnamarka og almennan lnamarka sem einmitt hefur lagt herslu slk ln ar sem lnsmyntin er nnur en tekjumynt lntaka? Eftir a vsitlutenging launa var afnumin me lgum upphafi nunda ratugarins hfum vi bi vi tvr myntir essu landi. Hina vertryggu slensku krnu sem vi hfum fengi lnin og hina vertryggu slensku krnu sem vi hfum fengi launin okkar . Og g er ekki a kalla eftir vsitlutengingu launa njan leik, heldur afnmi vertryggingar lnamarkai, svo a s hreinu.

g fagna v a minnst er rfina a draga r vgi vertryggingar og afnm hennar til lengri tma liti nlegri skrslu Selabanka slands sem ger var a beini stjrnvalda. En skelfilega sr maur fram a etta taki langan tma.


Sasta frsla | Nsta frsla

Athugasemdir

1 Smmynd: Thedr Norkvist

Algerlega sammla r. a er alltof lti tala um etta atrii, a hr su raun tvr myntir gangi. Vertrygging ln um lei og hn var afnumin laun er lklega strsti jfnaur slandssgunnar.

Hr hafa veri tv hagkerfi gangi og skiptingin mun a llum lkindum skerpast nstu rum. a verur og er nnast ori eitt hagkerfi fyrir sem eiga fjrmagni og erlendan gjaldeyri og anna fyrir sem sitja uppi me lsarlaun verlausum vertryggum krnum.

Kannski vera rj hagkerfi:

  1. Lglaunalur me vertryggar krnur,
  2. fjrmagnseigendur me vertryggar krnur
  3. og riji hpurinn gjaldeyriseigendur.

Thedr Norkvist, 14.4.2010 kl. 15:29

2 Smmynd: Karl lafsson

Thedr, essi uppskipting jar okkar rj hagkerfi er egar til staar a llu leyti, v miur. Hpar 2 og 3 eru ekki illa settir dag mia vi hp 1 og eins og sj m ngengnum dmi Hrasdms Suurlands nr vernd stjrnarskrrinnar ekki til hps 1 me sama htti og hps 2 og 3 ( eftir a lta a reyna fyrir Hstartti).

Hpur 3 samanstendur annars vegar af mnnum sem fluttu rnsfeng sinn aflandsbanka, en hins vegar af, vi skulum segja heiarlegrimnnum sem ttu hr peninga en su tmanlega hva stefndi, losuu httueignir snar og geymdu f sitt t.d. Lux.

Karl lafsson, 14.4.2010 kl. 17:49

3 Smmynd: Steini Briem

Launaflk er fjrmagnseigendur, a leggur f inn bankareikninga, lnar bnkunum f, sem fyrirtki og einstaklingar taka a lni og greia fyrir a tlnsvexti sem urfa a vera hrri en innlnsvextir til a bankarnir geti greitt rekstrarkostna og eigendum ar.

Ef innlnsvextirnir eru lgri en verblgan tapar launaflk og arir fjrmagnseigendur a eiga f bankareikningum. Og eir sem taka lnin gra ef tlnsvextirnir eru lgri en verblgan, rtt eins og gerist strum stl egar hr var mikil verblga ttunda ratugnum.

reyndu allir a f ln til a fjrfesta steinsteypu til a tapa ekki a eiga peninga banka og andviri 20 sund riggja herbergja ba Reykjavk frist fr fjrmagnseigendum, til dmis unglingum og gmlu flki, til lntakenda, sem var lglegur jfnaur og er a llum slkum tilvikum.

Steini Briem, 14.4.2010 kl. 18:44

4 Smmynd: Brjnn Gujnsson

amen

Brjnn Gujnsson, 14.4.2010 kl. 19:29

5 Smmynd: Karl lafsson

Steini Briem, vissulega! etta er bara hagfri 101, takk.

Ef kkir yfir fyrri frslur mnar nst betra samhengi a sem g hef veri a usa sambandi vi vertrygginguna. Hvergi hef g kalla eftir afturhvarfi til fortar ar sem lfeyrissjirnir okkar og hsnismlastofnun lnuu til bakaupa til 20-25 ra fstum 2ja prsenta vxtum, allan lnstmann. etta var vitanlega galin fjrmlamarkaur eim tma og var svo sannarlega aldrei sjlfbr.

En vertrygging tti aldrei og gat aldrei veri anna en neyarrstfun tiltlulega skamman tma til ess a bjarga lfeyrissjunum og koma eim strik aftur til ess a heil kynsl ea kynslir tpuu ekki einfaldlega llum snum lfeyrisrttindum. En n 30 rum sar er lngu tmabrt a afnema etta kerfi og fara t vertrygga breytilega vexti, kerfi sem vi sjum lndunum kringum okkur og g hef einmitt vsa hva mest til Bretlands hva etta varar (sj eldri frslur). Ef maur hefur ekki efni a stagreia vexti af lni sem maur hyggst taka, hefur maur ekki efni a taka lni. Svo einfalt er mli hnotskurn. Vertrygging er verblguhvati sjlfu sr og getur aldrei veri neitt anna, og fram er hgt a halda, en g nenni ekki a ylja ulurnar einu sinni enn. g veit ekki hva g er binn a taka oft fram a g er ekki a kalla eftir v standi sem hr rkti sjunda og ttunda ratugnum.

g er alveg sammla r hva varar eignatilfrsluna sem tti sr sta essum rum. En gu a v hverjir a eru sem standa hva harast vr um vertrygginguna nna. Er a ekki einmitt kynslin sem n er a byrja a taka sinn lfeyri og fkk snum tma essi ln (reyndar er rtt a muna a ln voru ekkert aufengin daga) sem brunnu upp averblgunni?

Brjnn, f g amen etta?

Karl lafsson, 14.4.2010 kl. 21:56

6 Smmynd: Steini Briem

Hr Hagfri 202 fyrir ig, Karl.

slensk verblga
byggist v a hr vill flk almennt ekki eiga peninga bankareikningum, heldur er stugu kaupi me sn krtarkort, kreppa ea ekki kreppa.

slendingar sp almennt lti hva hlutirnir kosta, stagreia yfirleitt ekki me peningum ea debetkortum og kaupa jafnvel gotter ti sjoppu me krtarkorti.

Kostnaur vi krtarkortalnin er a sjlfsgu innifalinn vruverinu, eins og allur annar kostnaur, og kaupmenn hr eiga auvelt me a velta llu t verlagi, alls kyns dellukostnai, eins og dmin sanna.

annig eru veisluhld Jns sgeirs tlndum innifalin veri snanna Bnus en flk veltir ekkert fyrir sr hva eir kosta.

Langi flk hr sn kaupir a sn og kaupir leiinni rndrt S og heyrt-tmarit me myndum af Jni sgeiri a skemmta sr tlndum. Hnussar yfir myndunum um lei og a rttir fram krtarkorti til a greia veisluhld Jns sgeirs.

Flk fr mun betri tilfinningu fyrir peningum me v a greia allt me selum en hr greia unglingar allt me kortum og hafa yfirleitt enga tilfinningu fyrir peningum. eir sna ekki mat sinn settlega og pent, heldur graga honum sig rfum sekndum, annig a heilu snarnir standa t r eyrunum eim.

essi grgi kemur eim koll sar meir, jafnvel fnum rherrabstum, og slkt fer ljtar skrslur, eins og dmin sanna. Foreldrarnir aka krkkunum sklann stainn fyrir a lta ganga, annig a hr jist flk af offitu, sem kostar jflagi strf og ar me hrri skatta en ella.

slendingar eru v almennt grugir og tilbnir a lta ara borga hluta af v sem eir kaupa, taka ln og lta svo ara greia stran hluta af lninu. egar flk lnar rum peninga vill a elilega f til baka me vxtum sem skipta a einhverju mli.

Ef g legg peninga inn bankareikning hr, lna bankanum peningana mna, vil g v f til baka me raunvxtum. Og g er engan veginn tilbinn a gefa rum, hvorki r til a kaupa hsni ea bl, n Jni sgeiri, hluta af peningunum mnum.

Fi g ekki raunvexti bankareikningi hr legg g peningana a sjlfsgu inn bankareikning einhverju ru landi. ar sem g f vexti sem g er sttur vi.

slensk fyrirtki urfa hins vegar lnsf a halda, rtt eins og erlend fyrirtki, og au eiga a greia hr raunvexti af snum bankalnum. Annars gti g ekki fengi raunvexti af mnum innlnum hr.

En fyrirtkin og heimilin urfa a sjlfsgu a vera rekin skynsaman htt og lkka annig annan kostna en vextina sem au greia eim sem eiga innln bnkunum.

Strkurinn minn lagi alla sna peninga fr sex ra aldri inn bankabk hr og greiddi ll sklagjldin Kvikmyndaskla slands r eigin vasa, 1,2 milljnir krna ri.

a hefi hann ekki geta ef innlnsvextirnir bkinni hefu veri lgri en verblgan essu tmabili og arir hefu fengi stran hluta af peningunum hans, til dmis til a kaupa bl 100% lni til sj ra.

Sonur minn hins vegar ekki bl og er sparsamur. Hann veldur hr ekki verblgu me byrgri hegun fjrmlum.

Ef ig langar a kaupa bl legguru fyrir, jafnvel nokkur r, tekur strt og stagreiir blinn, sta ess a taka ln fyrir llu blverinu og krefjast svo ess a g greii hluta af v.

Steini Briem, 14.4.2010 kl. 23:52

7 Smmynd: Karl lafsson

Steini, n frstu alveg me etta. g eiginlega nenni ekki og hef ekki tma svona, en la'go, sjum hvert stefnir.

Fyrsta hluta siferispredikunarinnar og mislegt anna essum pistli num veit g ekki hvort ert a beina til mn ea bara hella r yfir slensku jina. g ks alla vega a taka etta ekki allt til mn persnulega, v ef g geri a er ljst a vrir a gera mr upp skoanir og tiltlanir sem g hef ekki.

Mr finnst samt einhvern veginn essum pistli num a haldir a g vilji ekki greia vexti umfram verblgu og a g vilji bara f takmrku dr ln fyrir llu sem hugur minn girnist. Um a snst ekki minn mlflutningur. g er eirrar skounar a vertrygging eigi ekki rtt sr slenskum lnamarkai. ir a a g vilji ekki a fir sanngjarna innlnsvexti sem dekka verblguna og e.t.v. eitthva aeins meira? Nei.

En, gtum a ru hr. Ef tt peninga, tt engan heilagan rtt v a s peningur rrni ekki me tmanum, frekar en a getir bist vi a bll slitni ekki vi notkun og me runum. a hvort nr a vaxta itt f og gra vexti er itt ml og h eim markai sem kst a beina fjrmunum num inn .

sama htt lntaki engan rtt a nokkur vilji lna honum peninga nema hann greii af eim peningum sanngjarnt afnotagjald, s.s. vexti. a er hins vegar ekki svo a lntaka hvli s heilaga skylda a hann skuli tryggja a a f lnveitandans rrni ekki.

Ef lnveitandi nr ekki vxtun sem dekkar verblgu og aeins meira hefur hann gert slman dl. Ef lntaki greiir mrg prsent ofan verblgu hefur hann gert slman dl. Ef lnveitandi er ekki sttur vi ann dl sem hann getur fengi, verur hann bara a leita nrra leia til a vaxta sitt f, e.t.v. rum mrkuum.

a er ekkert elilegt vi a lntaki og lnveitandi semji um breytilega vexti, mia vi eitthvert lag t.d. ofan strivexti sem notair eru af skynsemi af Selabanka til ess a stra enslu. g hef ur lst hvernig a virkar til a sl enslu og eyslu flks ef afborgun (v. vaxta) af lni hkkar um tugi prsenta milli mnaa v. breytinga vaxtastigi. egar lnagreiandi finnur strax fyrir hrifum vaxtahkkunar virkar a mjg fljtt neyslu hans og hann kaupir sr ekki flatskj ann mnuinn. Loksins fru strivextirnir e.t.v. a virka sem hagstjrnartki. egar lnagreiandi greiir af vertryggu lni finnur hann ekkert fyrir vaxtahkkuninni fyrr en lngu seinna. etta er a sem g vi egar g segi a ef maur getur ekki stagreitt vextina maur ekki a taka lni og ar me maur ekki a taka vertryggt ln sem frestar bara greislu vaxtanna.

tekur raun ekki vertryggingunni sem slkri num pistli. rkstyur ekki hvers vegna hn rtt sr, heldur er r a v er mr virist mest mun a tryggja a innln n beri sanngjarna raunvexti. Hvernig stangast a sem g lsi vi r vntingar nar a ru leyti en v a httan dreifist a rlitlu leyti milli n sem lnveitanda og einhvers annars (ekki endilega mn :-) sem lntaka. Ea finnst r eignaupptakan sem n er gangi jflaginu siferislega meira rttltanleg heldur en jfnaurinn fyrri ratugum sem vsair til fyrri athugasemd?

s sem lnai mr t.d. segjum 70% af kaupveri hssins mns meiri rtt v a hans eign rrni ekki heldur en g v a minn 30% eignarhlutur rrni? lnveitandinn minn a eignast mn 30% hsinu mnu (sem ekki hkkar veri og hefur heldur betur lkka veri okkabt) og svo 20-50% vibt umfram vermti hssins afv a skattar, fengi, ola og allt nema fasteignaver hkkar? essi 30% voru mitt sparif.a var mitt val a leggja a httufjrfestinguna fasteigntil ess a hsa fjlskylduna. Ef lnamarkaurinn vri vertryggur vri g sennilega binn a tapa samt essum 30% og e.t.v. meiru. g vri lka binn a greia meira vexti, n efa. En, hfustll lnsins hefi lkka og mundi ekki hkka a endanlega af stum sem g hef enga stjrn og get ekki me nokkrum htti byrgst a g geti stai undir. Hvernig tti g a byrgjast a? g hef ekki leyfi til ess a prenta peninga, en a er a sem veri er a tlast til a g geri. Og pls ekki fara a tala um hva g hafi grtt mean fasteignaversrugli var gangi og g hefi ekki kvarta ef g hefi innleyst hagnainn . g hefi samt kosi a g hefi alltaf veri me stagreidda vexti. a tapar enginn v a vera me stagreidda breytilega vexti heilbrigu fjrmlaumhverfi, nema me skynsmum fjrfestingum.

g er ngur me son inn. Skynsamur strkur. g einn svona skynsaman dreng lka. Annan g sem er a kynnast eigin skinni hvernig a er a eignast litla 3ja herbergja b vertryggu ILS lni til a hsa sna 4ra manna fjlskyldu. Svo g 3 vibt sem eiga etta allt eftir, en hafa svo sem ekki fengi ngu gan grunn hj mr peningamlum, v miur.

A endingu, af hverju segir lokin a g s a krefjast ess a greiir fyrir blinn minn? Hvar kemur a fram a g geri krfu ig? Veist nokku um mn blaml?

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 02:01

8 Smmynd: Steini Briem

Karl. Hagfri 102 og 202 hr a ofan er aljleg hagfri, sem gildir llum lndum, einnig hrlendis. Srslensk hagfri er ekki til og hvort slendingar ea einhverjir arir haga sr me eim htti sem g lsti hr a ofan skiptir hr engu mli.

Sem betur fer eiga tugir sunda hr f innlnsreikningum bnkum, sumir miki en arir lti, og tugir sunda skulda eim peninga. Aljleg hagfri byggist ekki v hvort g persnulega eigi peninga og hvort skuldar mr f ea einhver annar heiminum.

Lni g slenskum banka f f g fyrir a innlnsvexti og ef g er ekki sttur vi innlnsvexti fri g peningana einfaldlega annan banka Evrpska efnahagssvinu, ar sem g f vexti sem g er sttur vi.

Og sama gildir a sjlfsgu um alla slendinga sem eiga hr f innlnsreikningum, sem einhverju mli skipta.

llu Evrpska efnahagssvinu eru frjlsir fjrmagnsflutningar undir venjulegum kringumstum.

Hins vegar myndi n ekki borga sig a fra han nokkra sundkalla yfir bankareikning tlndum, ar sem bankar taka kvei gjald fyrir millifrsluna.

En tugir sunda slendinga eiga hr f innlnsreikningum bnkum, sem skiptir einhverju mli, sumir til a mynda hlfa milljn krna og arir nokkrar milljnir krna. sundir eirra eru gamalt flk og sundir eirra eru unglingar sem leggja fyrir til a kaupa til a mynda bl ea greia sklagjld, eins og sonur minn geri.

Hann hefi n ekki veri sttur vi a vera neyddur til a lna einhverjum rum sklaflaga snum, til dmis syni num, hluta af snu innlni bankanum til a sonur inn gti keypt bl afborgunum, jafnvel til margra ra, n ess a sonur minn fengi peningana a fullu til baka me raunvxtum.

Ef sonur minn hefi ekki fengi hr raunvexti, vexti umfram verblgu, hefi hann a sjlfsgu geta frt allt sitt sparif til tlanda, rtt eins og allir arir slendingar. Og ef allir slendingar fru sitt sparif til tlanda vru slenskir bankar ekki til.

Segjum sem svo a bi hefi veri a stofna Kvikmyndaskla slands egar sonur minn var sex ra gamall og sklagjld ar hefu veri ein milljn krna. Tu rum sar hefu sklagjldin hins vegar veri miklu hrri vegna verblgunnar tmabilinu, hugsanlega tvr milljnir krna, en ekki vegna ess a sonur minn og fleiri ttu hr peninga bankareikningum essu tmabili.

Segjum einnig sem svo a sonur minn hefi sex ra gamall kvei a stunda nm Kvikmyndaskla slands og ein milljn krna hefi veri lg hr inn bankareikning fyrir sklagjldunum. Og vegna verblgunnar, en ekki vegna ess a sonur minn tti peninga bankabk, hefi hann a sjlfsgu urft a eiga a minnsta kosti tvr milljnir krna bankareikningnum egar a v kom a greia sklagjldin tu rum sar.

Slkt er mjg algengt va erlendis, til dmis Bandarkjunum, ar sem flk peninga bankareikningum til a greia hsklagjld barna sinna.

Og a sjlfsgu flk a f raunvexti fyrir a lna rum peninga. Peningar eru eign sem flk vill f ar af, raunvexti. Ef g leigi t b vil g f greidda hsaleigu og ef g lna r skurgrfu vil g a greiir mr leigu fyrir grfuna. Og ef g f ekki ar af innlnsreikningi fri g peningana a sjlfsgu yfir arar eignir sem gefa ar.

g er ekki tilbinn a lna r eina milljn og greiir mr svo eina milljn til baka ri sar. g vil f vexti af essari milljn og a hvarflar ekki a mr a lna r peninga n ess a a f eitthva fyrir minn sn. a gildir um alla slendinga og alla ara heiminum.

Innlnsvextir urfa v a vera hrri en verblgan hverju sinni og lntakendur urfa a sjlfsgu a greia tlnsvexti sem eru hrri en innlnsvextirnir til a greia rekstrarkostna bankans og ar til eigenda hans, hluthafa bankanum. eir vilja a sjlfsgu einnig f ar fyrir hlut sinn, eign sna, bankanum, og sparifjreigendur geta keypt hlut bankanum ef eir vilja.

Banki er einungis milliliur milli eirra sem lna bankanum f og eirra sem taka f a lni hj sparifjreigendunum. Og ef eir eru ekki sttir vi sinn banka af einhverjum orskum fra eir a sjlfsgu allt sitt sparif annan banka, ess vegna tlndum.

Hlutaf og sparif er hins vegar engan veginn sami hluturinn. Tryggt er a sparifjreigendur fi sparif sitt greitt upp a kvenu marki vi fall banka til a eir vilji eiga sparif bankanum, v annars vri bankinn ekki til. En hlutaf banka tapast allt vi fall bankans, eins og dmin sanna.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 10:33

9 Smmynd: Karl lafsson

Ok Steini, en um hva, ef nokku, erum vi sammla? g s ekkert hr sem ekki samrmist skilningi okkar beggja, nema e.t.v. a a fjrmagnseigandi ekki heilagan rtt v a eign hans rrni aldrei neitt v. einhverra tiltekinna astna yfir kvei tmabil. rum tmabilum tti san slk rrnun a geta unnist til baka .a. yfir lengra tmabil sanngjrn vxtun a geta veri nokku trygg. g skynja, n ess a hafir sagt a, a srt andsninn v a vertrygging veri afnumin, en g s ekkert rksemdum num sem kallar vertryggingu sem lausn. Allt etta sem lsir er bara lsing heilbrigum fjrmlamarkai, n ess a vertrygging komi ar nokkurn htt vi sgu.

vsar sklasji flks USA ar sem safna er fyrir framtarmenntun barnanna. Ekkert heilbrigt vi a, en ar ber hver og einn byrg v hvernig hann vaxtar sinn sparna. Hr hafa menn skrift a peningaprentun, n ess a urfa a hugsa t ea bera nokkra byrg vxtunarleium, skum vertryggingarinnar. Hr er mikill grundvallarmunur og a er essi meinsemd sem g vil losna vi t r kerfinu.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 10:46

10 Smmynd: Karl lafsson

Steini, kannski aeins til vibtar vi etta. Mliera egar kemur a samdrtti ea kreppu einhverju tilteknu efnahagsumhverfi, rrna eignir og vermti peninga rrnar einnig. Allar hagstrir stillast af og n einhverju jafnvgi ur en hagvxtur nr ttum og byrjar a rsa n. g held a etta s lka tiltlulega viurkennd aljleg hagfri. hrif vertryggingarinnar okkar eru au a ein tiltekin hagstr stillist ekki og etta jafnvgi sem a myndast verur hrikalega skakkt og nst raun ekki.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 10:55

11 Smmynd: Steini Briem

Aalatrii er a flk fi raunvexti af snum innlnum, vexti umfram verblgu.

Gengisfall slensku krnunnar
hefur hkka hr ver innfluttri vru og afngum og ar af leiandi valdi hr verblgu.

Langmest af okkar sjvarafurum fer Evrpumarka og aan koma flestir erlendir feramenn. Okkar tekjur eru v a mjg strum hluta evrum.

slenska krnan var alltof htt skr fyrir remur rum, egar slendingar voru me annan ftinn Strikinu en hinn Mall of America.

Nna er krnan hins vegar komin niur r llu valdi og hr hefur veri tluver verblga undanfari. En hn hefur fari lkkandi og verur komin langleiina niur verblgumarkmi Selabankans, 2,5% lok rsins, og ar me lkka einnig strivextir Selabankans.

Upptaka evru er talin auka hr stugleika, lkka vexti og draga r verblgu en mti kemur a hefum vi ekki a stjrntki sjlfstrar peningastefnu a kvea hr strivexti, vexti sem Selabankinn bur viskiptabnkunum.

Hkki strivextir hkka viskiptabankarnir vexti lnum til einstaklinga og fyrirtkja og eftirspurn eftir lnum minnkar.

Og tkjum vi hr upp evru eftir nokkur r fellur niur kostnaur okkar vi a kaupa evrur fyrir slenska krnu, sem er n ekki beinlnis htt skrifu heiminum.

Laun yru greidd hr evrum.

En hafi flk hr sannanlega teki ln erlendri mynt arf a einnig a greia lni til baka smu mynt, og kaupa hana fyrir slenskar krnur til a greia lni, hafi a ekki einnig tekjur erlendu myntinni.

Og hafi flk teki hr ln erlendri mynt n ess a hafa einnig tekjur smu mynt ber a flk sjlft byrg v en ekki til a mynda sparifjreigendur.

Oti barjnn brennivni a manni barnum og drekki hann vni er a ekki konunni hans a kenna ef hann kemur fullur heim.

Og skkulaisnar geta einnig veri freisting sem erfitt er a standast, eins og dmin sanna. En afleiingar freistingarinnar eru llum ljsar.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 12:13

12 Smmynd: Karl lafsson

Steini, g gefst eiginlega upp, skautar enn framhj umfjllun um vertrygginguna. Brennivn og skkulaisnar koma umrunni ekkert vi. Minn tgangspunktur upphaflegu frslunni er a vi hfum ratugi bi vi a hafa ekki agang a ru en lnum annarri mynt en tekjumynt okkar, .e. vertrygg ISK mt vertryggri ISK. a kemur umru um algera nausyn ess a f sparifjreiganda megi ekki rrna ekki vi (sem er reyndar raunhf tpa sbr. fyrri athugasemd mna), a kemur upptku Evru ekki vi og a kemur gjaldeyrislnum ekki beinlnis vi nema til vekja athygli essum tgangspunkti mnum.

g fullyri hins vegar a a s ekki frilegur mguleiki v a verblga nist hr niur fyrir 4% vegna verblguhvetjandi hrifa vertryggingar. Vi munum ekki sj hr 2,5% verblgu rslok, a ori g a hengja mig (nei, annars ta hattinn minn) upp .

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 14:42

13 Smmynd: Thedr Norkvist

g vil akka suhfundi fyrir ga frslu og skr og skilmerkileg rk um vertryggingarvruna.

Steini: r finnst rttltisml a innistur haldi vi verblgu a vibttri einhverri aukavxtun, ea beri jkva raunvexti.

Hva um laun eirra sem vinna fyrir essum vxtum? Skiptir eignarrttur launaflks engu mli? M bara traka honum? Laun hafa veri frjlsu falli nnast. Hr hefur allt hkka um 30-50% tveimur rum, en laun annarra en eirra sem settu landi hausinnlkka A KRNUTLU og besta falli stai sta.

Ef ert svona hrifinn af vertryggingu hlturu a vilja vertryggingu laun lka.

En mig langar a benda r eina einfalda stareynd:

Peningar vaxa ekki trjm. eir eru afrakstur vermtaskpunar.

Hr hrundi hagkerfi. slku standi eiga allir a bera skellinn. Ekki bara eir sem vinna fyrir hinum. Lka eir semlifa af peningainnistum.

Sjlfsagt a reyna a verja gamalmenni ogara sem hllum fti standa, en a er ekki hgt a afneita ornum hlut. Samt ekki a hjlpa reigum me v a gera ara a reigum.

Thedr Norkvist, 15.4.2010 kl. 14:52

14 Smmynd: Thedr Norkvist

Ver a taka undir me Karli, a er afskaplega reytandi og virist vera lenska hr blogginu a menn fari a fjalla um allt ara hluti en upphaflega frslan snerist um og gera rum upp skoanir.

Thedr Norkvist, 15.4.2010 kl. 14:55

15 Smmynd: Steini Briem

"Vertrygging er heiti srstkum, breytilegum vxtum, sem notaar eru til a tryggja vergildi fjrskuldbindinga, bankainnista, lna o.s.frv. me vimiun vi kvena vsitlu. Eru gjarnan notair ar sem verblga er h ea hefur veri h, t.d. slandi."

Vertrygging - Wikipedia

"Ln erlendri mynt eru alla jafna ekki vertrygg en breytast afborganir og hfustllinn, slenskum krnum, me breytingum gengi krnunnar gagnvart vikomandi mynt. Veikist krnan hkka afborganirnar og hfustllinn, mlt krnum, en styrkist krnan, lkka r.

etta er raun alveg sambrilegt vi a a vertrygg ln hkka ef verlag hkkar en lkka ef verlag lkkar."

Vsindavefurinn - Hvers vegna lkka ekki vertrygg ln egar verblga lkkar?

"Lagalega er ekkert v til fyrirstu a vertryggja ln ea skuldabrf lndum Evrpusambandsins. a er hins vegar ekki reglan. Algengara er a ln su eingngu me nafnvxtum, stundum fstum og stundum breytilegum.

Vertrygg ln ekkjast mrgum lndum. Sum rkja Evrpusambandsins hafa til dmis gefi t vertrygg rkisskuldabrf. a sama m segja um mis lnd utan Evrpusambandsins, svo sem Bandarkin.

Vertrygging er algengust lndum sem styjast vi veikan gjaldmiil og ar sem mikil vissa er talin um run verlags. Vi au skilyri er lklegt a mikill hugi s a gera langtmasamninga vikomandi mynt n vertryggingar.

lndum sem styjast vi sterka gjaldmila og hafa langa sgu um nokku gan rangur barttu vi verblgu er hins vegar algengt a gerir su langtmasamningar vikomandi mynt, jafnvel me fstum vxtum."

Vsindavefurinn - Er vertrygging lna lgleg Evrpusambandinu?

"Almenna reglan viskiptum flestum lndum er vitaskuld a kaupendur og seljendur vru ea jnustu geta sami um au kjr sem eir vilja, ar meal a tengja greislur vi msa mlikvara, svo sem verlagsvsitlur.

slandi er vertrygging tlna heimil, su au til skemmri tma en fimm ra, og innlna, su au bundin til skemmri tma en riggja ra. lnum sem eru til lengri tma en etta m semja um vertryggingu og ber a nota vsitlu neysluvers, sem Hagstofa slands reiknar t, sem vimiun."

Vsindavefurinn - Hve mrg lnd heiminum leyfa vertryggingu lna?

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 15:48

16 Smmynd: Thedr Norkvist

Steini, akka r fyrir a vekja athygli okkar Wikipedia og leggja etta blogg undir ann gta vef. rtt fyrir langlokuna hefuru ekki svara spurningu minni.

Thedr Norkvist, 15.4.2010 kl. 15:52

17 Smmynd: Karl lafsson

Ok Steini, taldiru sem sagt a g hefi ekki skilning v hva vertryggingin vri?

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 15:55

18 Smmynd: Steini Briem

Mr snist a allt sem mli skiptir um vertryggingu hafi komi hr fram, strkar mnir.

Ykkur er a sjlfsgu frjlst a vera mti vertryggingu en a er mjg lklegt a i myndu finna einhvern sem vri tilbinn a lna ykkur slenskar krnur til langs tma n vertryggingar og ekki hgt a skylda neinn til ess.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 16:21

19 Smmynd: Karl lafsson

Reyndar vri alveg hgt a banna vertrygga lnasamninga sem slka, en ef enginn vri til a taka vertrygg ln vri ekki s markaur heldur opinn fyrir sem vildu lna me eim htti (annig virkar j markaur, ea annig hann a virka; Tvhlia). Smuleiis gtu bankar htt sjlfviljugir ea vingair a bja upp vertrygg innln. essi run er rlti hafin, en langt land enn. Vertryggingin mun fara, en a mun vntanlega taka langan tma.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 16:43

20 Smmynd: Karl lafsson

Lnamarkaurinn er j binn a vera miki til frosti sustu 18 mnui. Ef einhvern tmann er lag, er a nna, a ra okkur yfir heilbrigari fjrmagnsmarka.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 16:45

21 Smmynd: Steini Briem

a er ekki hgt a skylda neinn til a lna rum peninga, g r hverjum g lna mna peninga og get sami vi lnegann um kjrin, vextina og lnstmann. Hr er samningafrelsi.

Ef g peninga og get fengi betri kjr og hrri vexti hj einhverjum rum en r lna g honum, eins tt hann bi tlndum. slenskir bankar eru samkeppni vi erlenda banka um innln og vera v a geta boi sparifjreigendum a minnsta kosti jafng kjr og erlendir bankar.

Og a er engan veginn hgt a skylda slenska sparifjreigendur til a lna rum slendingum peninga kvenum kjrum, til dmis slenskar krnur til langs tma n vertryggingar. Enginn hefi heldur huga a veita slk ln.

Peningar eru stjrnarskrrvarin eign sem sparifjreigendur hafa rtt til a verja og ekki m skera eign nema btur komi fyrir.

72. gr. Eignarrtturinn er frihelgur. Engan m skylda til a lta af hendi eign sna nema almenningsrf krefji. arf til ess lagafyrirmli og komi fullt ver fyrir."

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 17:22

22 Smmynd: Karl lafsson

Steini, g held vi ttum a fara a htta essu. Vi berjum hfum okkar vi stein sitt hvorum megin essarar rkru.

rur a sjlfsgu algerlega hvort lnir mr peninga ea ekki og g r v a sjlfsgu lka hvort g tek ln af r eim kjrum sem bur mr.

Rk vera ekkert sterkari au su feitletru. segir a enginn hefi huga a veita ln n vertryggingar, en ef enginn vill taka vertrygg ln urfa ailar j a mtast einhvers staar, ea leita annarramarkaa og leia. fengir alla vega (nnast)hvergi annars staar en slandi agang a lnsfjrmarkai ar sem gtir lna inn na peninga me vertryggingu. Ef s markaur lokast, hvernig sem a gerist, v tfrslan v er nttrulega ekki einfld og hefur ekki veri kvein ea einu sinni rdd aula af einhverri alvru, verur anna hvort a stinga num peningum undir koddann, ea leggja eitthvert anna vxtunarkerfi en vertryggingu. g held a srt alveg binn a loka allan vilja til a reyna a skilja minn mlflutning, en hann hefur einmitt gengi t a a vi afnm vertryggingar eins og g s mli fyrir mr opnast einmitt arir vxtunarmguleikar sem eiga ekkert sur a tryggja r sttanlega langtmavxtun auk meiri stugleika verlagi. Prfau a festa ig ekki vi standi eins og a var fyrir vertryggingu, horfu frekar til ess hvernig lnsfjrmarkair og vxtunarmarkair virka lndunum kringum okkur, t.d. Norurlndunum, Bretlandi, USA og var. a arf margt a breytast til ess a okkar litli markaur geti virka sama htt, en a sem g hef veri a reyna a segja er a anga urfum vi a stefna. Okkar nverandi kerfi virkar ekki til lengdarfyrir nverandi kynsl sem er a vera mialdra og afkomendur okkar. etta kerfi er ekki sjlfbrt og getur aldrei ori sjlfbrt.

Ef hgt er a banna gjaldeyrisln er lka hgt a banna vertrygga lnasamninga. En bnn eru aldrei af hinu ga, um a skal g vera sammla r.

A beita fyrir sig stjrnarskrnni essari umru er trsnningur a mnu mati. Peningar eru j stjrnarskrrvarin eign, en vermti peninga getur stjrnarskrin aldrei vernda. Hver tti a borga fyrir verndun, v allar tryggingar kosta j fjrmagn. Lntakinn segir vntanlega, en hann getur ekki heldur tryggt til lengdar og me fullu ryggi vermti ess sem hann fr lna n ess a gengi s hans stjrnarskrrvara eignarrtt og rtt hans til framfrslu. Er hans rttur minni?
En n er g nttrulega lka bara farinn a sna t r num orum, en svoleiis endar svona rkra alltaf.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 18:43

23 Smmynd: Steini Briem

Karl. Mr er nkvmlega sama hverju trir essum efnum, elsku kallinn minn.

a breytir ekki eirri stareynd a enginn banki er tilbinn a lna slenskar krnur til langs tma n vertryggingar og ekki hgt a skylda neinn til ess, samkvmt stjrnarskrnni.

Ef trir v ekki geturu a sjlfsgu spurt hsklakennara stjrnskipunarrtti a v en hvort gerir a er itt ml en ekki mitt.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 19:23

24 Smmynd: Karl lafsson

N ertu farinn a tala niur til mn, sem mr ykir miur.

a sem segir eru ekkert frekari stareyndir en a sem g segi fullyringar nar su feitletraar. g er alveg tilbinn a spyrja prfessor stjrnskipunarrtti eirrar spurningar hvernig stjrnarskrin tti a geta tryggt vermti ea vxtunpeninganna inna, en g hef ekki svo miklar hyggjur af peningunum num. Ef fr svar um etta mttu alveg peista a hr inn.

Stjrnarskrin ver j peningaeign name eignarrtti, en eins og g segi getur hn ekki gengilengra en a, hvernig skpunum tti hn a geta a. Nei annars, ekki svara. g htti hr.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 19:38

25 Smmynd: Steini Briem

Kennari minn stjrnskipunarrtti lgfri heitir Bjrg Thorarensen og ar a auki hef g stunda nm hagfri, annig a g arf ekki a spyrja flk t a sem g hef egar lrt hj v sjlfu.

Gangi r vel og ltum etta gott heita.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 19:50

26 Smmynd: Karl lafsson

Gangi r vel smuleiis Steini og akka r innilega fyrir essar rkrur. r hafa veri hugaverar a mnu mati.

Karl lafsson, 15.4.2010 kl. 21:00

27 Smmynd: Steini Briem

Takk smuleiis, Karl.

Steini Briem, 15.4.2010 kl. 21:46

Bta vi athugasemd

Ekki er lengur hgt a skrifa athugasemdir vi frsluna, ar sem tmamrk athugasemdir eru liin.

Innskrning

Ath. Vinsamlegast kveiki Javascript til a hefja innskrningu.

Hafu samband